Έτσι, με νόημα

«Ο Θεός είναι νεκρός» είπε ο Νίτσε και ο Ντοστογιέφσκι συμπλήρωσε «ο Θεός πέθανε, τώρα όλα επιτρέπονται» υπερτονίζοντας τον αμήχανο – παράλογο πλέον χαρακτήρα της ανθρώπινης ζωής μετά την κατάρριψη του μεταφυσικού νοηματοδοτικού σημείου αναφοράς, στρώνοντας τον δρόμο στον Καμύ για την μετατροπή της νιτσεϊκής ρήσης απο μια πρόταση με μηδενιστικές προεκτάσεις σε εφαλτήριο αναζητήσης ενός καινούριου οικουμενικού νοήματος με επίκεντρο τον άνθρωπο.

«Ο Καμύ είναι ένας από τους τελευταίους μεγάλους ηθικούς στοχαστές. Όλο του το έργο φαίνεται ως μια προσπάθεια χαρτογράφησης του παραλόγου και κυρίως μια προσπάθεια υπέρβασης του μηδενισμού που μπορεί να προκύψει από αυτό. Το πρώτο ζευγάρι έργων του, ο “Ξένος” και ο “Μύθος του Σίσυφου”, περιγράφουν ακριβώς το παράλογο ως θριαμβευτή της σύγχρονης αμήχανης ζωής. Στην μετά τον Νίτσε εποχή, η παραδοχή του θανάτου του θεού είναι πιο εύκολη παρά ποτέ. Η ρήση του Ντοστογιέφσκι “ο θεός πέθανε, τώρα όλα επιτρέπονται” γίνεται ερώτημα και μάλιστα κεντρικό στην ηθική του Καμύ. Σ’έναν κόσμο χωρίς θεό, ο άνθρωπος πρέπει να αναζητήσει ένα νέο κέντρο. Στο επόμενο ζευγάρι έργων του στον “Επαναστατημένο άνθρωπο” και στην “Πανούκλα”, ο Καμύ απαντά ακριβώς σε αυτό το θέμα διατυπώνοντας το δικό του cogito: “Επαναστατώ, άρα υπάρχουμε”. Ο άνθρωπος, η αναγνώριση και αποδοχή της παράλογης φύσης της ζωής, όπως αυτή προκύπτει από τα αδιέξοδα της λογικής και τελικά η υπέρβαση του παραλόγου, ως πράξη ανάτασης και επαναστατικής οπτικής, στο όνομα ακριβώς του ανθρώπου, της συντροφικότητας και της αδελφοσύνης που προκύπτει από την συνειδητοποίηση της κοινής μοίρας, είναι η πρόταση του Καμύ για τον ορισμό ενός νέου κέντρου».

Απόσπασμα απο το κείμενο του Θωμά Τσαλαπάτη «Αλμπέρ Καμύ: ο θρύλος, η βιογραφία και η τυμβωρυχία»

Εγώ – Εμείς, Άτομο – Κοινωνία

Οι εγωκεντρικές θεωρήσεις αποτελούν απαραίτητο στάδιο στην πορεία του υποκειμένου προς την οικοδόμηση μιας στέρεης υλιστικής κοσμοθεωρίας, μίας που εμπεδώνει την χρεία της διαρκούς Θεώρησης – αποστασιοποίησης – του ίδιου του φέροντα απο τον εαυτό του. Ο θεωρητικός του Εγώ Μαξ Στίρνερ θέτει την ικανοποίηση του Εγώ ως κυρίαρχο ζητούμενο του υποκειμένου, φτάνοντας σε σημεία σολιψισμού. Ο Καμύ πηγαίνει πολλά βήματα παρακάτω, αντιλαμβανόμενος αυτό που αγνοεί ή αρνείται κάθε εγωκεντρική φιλοσοφική θεώρηση: το διαλεκτικό δίπολο Άτομο(υποκειμενικό) – Κοινωνικό Ον(αντικειμενικό), σχήμα στο οποίο εντάσσεται ο καθένας μας, και διατυπώνει την φράση «επαναστατώ άρα υπάρχω» με όρους κοινωνίας, με συντροφικότητα και αδελφοσύνη καθώς ο πόλος του κοινωνικού όντος μας δένει όλους σε μια κοινή μοίρα, μια μοίρα όμως απόλυτα ελέγξιμη απο εμάς τους ίδιους.

Το θέμα λοιπόν δεν είναι να βρούμε κάτι συγκεκριμένο που θα το ονομάσουμε νόημα της ζωής, θα γαντζωθούμε πάνω του και θα ορίζουμε βάσει αυτού τις ζωές μας σε όλη τους την έκταση, άλλωστε τέτοια καπέλα υπάρχουν πολλά ήδη. Πρέπει να εξετάσουμε το θέμα πάνω στην διττή διαλεκτική του βάση: το νόημα της ζωής για το κοινωνικό όν πρέπει να είναι η ομαλή εξασφάλιση του ζην σε επίπεδο κοινωνίας – στέγαση, σίτιση, περίθαλψη, εκπαίδευση, πρόνοια, αξιοπρεπης εργασία για όλους – συνθήκες αντικειμενικές και αναγκαίες ώστε σε ατομικό επίπεδο ο άνθρωπος ήρεμος και χωρίς την αβάσταχτη αγωνία της επιβίωσης να αναζητά και να εφαρμόζει τα προσωπικά του Ευ του Ζην, στον πληθυντικό, καθώς ουσιαστικά το ευ ζην αποτελείται απο πολλά στοιχεία που ενδεχομένως να πραγματοποιούνται και ταυτόχρονα, αρκετά εκ των οποίων κοινά για όλους, όπως ο έρωτας και η φιλία για παράδειγμα, αποδοχή με λίγα λόγια.

Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα

Advertisements

14 comments

  1. Αυτό με το Σίσυφο πήγα να το διαβάσω που λες. Στην τρίτη σελίδα εκεί που λέει, ότι αν κάποιος σου μιλήσει άσχημα και εσύ πας και αυτοκτονήσεις, ο πρώτος είναι υπαίτιος, είπα τί μαλάκας είναι αυτός και το άφησα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s