Αστικός ιδεολογικός μηχανισμός

Το μεγαλύτερο σχολείο απ το οποίο μπορεί να περάσει ένας άνθρωπος είναι η αριστερά κι αυτό επειδή δίνει εφόδια υλιστικής επεξεργασίας των κοινωνικών «φαινομένων» καθώς και βαθιάς κατανόησης των δυνάμεων που καθορίζουν το κοινωνικό γίγνεσθαι.

Το αστικό οικοδόμημα στηρίζεται ιδεολογικά σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: στην θρησκεία, που κληρονόμησε απ την φεουδαρχία, στους εθνικούς μύθους, που το ίδιο δημιούργησε, στο καταναλωτικό life style που δημιούργησε και προπαγανδίζει με απίστευτη ένταση παγκόσμια και στην καπήλευση/διαστρέβλωση της έννοιας ελευθερία.

Τα δύο πρώτα τα έχουμε μέσα μας όλοι ως υποσυνείδητους αυτοματισμούς, λιγότερο ή περισσότερο, και η δύναμή τους εδράζεται ακριβώς εκεί, στο ότι είναι βαθιά ριζωμένα μέσα μας. Η αστική κοινωνία ανατρέφει τις γενιές πάνω σε αυτούς τους μύθους, από το παραμύθι της γιαγιάς, την εθνική γιορτή, τις θρησκευτικές γιορτές, το σχολείο, μας πλημμυρίζει τον νου με τέτοιες εικόνες από παιδιά.

Ο τρίτος πυλώνας είναι σχετικά νεόκοπος στην ελληνική κοινωνία. Το καθολικό life style της επιδίωξης μιας μορφής που ευαγγελίζεται πως με την κατάκτησή της αποκτάς αυτόματα και το αντίστοιχο περιεχόμενο ως προσωπικότητα, καταναλώνοντας βέβαια τα κατάλληλα προϊόντα, από φυτικές ίνες και ριζική αποτρίχωση μέχρι bmw και βίλα στο καβούρι, έσκασε στην νεοελληνική κοινωνία με την αρχή της ιδιωτικής τηλεόρασης. Χαρακτηριστικά αναφέρω ένα επεισόδιο των εξαίρετων απαράδεκτων με τίτλο «θα τον φάω τον Παρασκευά» όπου ο Σπύρος θέλει να γίνει μούρη και κοσμικός και να βγει στα περιοδικά, οπότε επιστρατεύεται ο Κονσταντέν (Τζούμας) για να του δώσει το κατάλληλο διανοουμενίστικο προφίλ ώστε να μπορέσει να κινηθεί στους κοσμικούς κύκλους. Η Παπαδοπούλου σε αυτό το επεισόδιο σατυρίζει την ψευτοκουλτούρα τύπου Κονσταντεν. Προσέξτε όμως την τεράστια διαφορά: πριν από 20 χρόνια για να γίνεις κοσμικός, δλδ μέρος του τότε life style, έπρεπε να πουλήσεις και κάποια κουλτούρα, έστω και του κώλου, σήμερα, μετά από 20 χρόνια ιδιωτικής τηλεόρασης, αρκεί μόνο ο κώλος…

Ο τέταρτος πυλώνας, η περί φιλελευθερισμού ρητορική,
είναι σχετικά νέο φρούτο και καλλιεργείται ως αντίπαλον δέος στην κριτική της αριστεράς πάνω στην αστική κοινωνία. Το ιδεολόγημα αυτό διαστρεβλώνει πλήρως την κοινωνική έννοια της ελευθερίας, εστιάζοντας αποκλειστικά στην ατομική ελευθερία χωρίζοντάς την σε δύο άξονες: πολιτική και οικονομική ατομική ελευθερία. Το συναντάμε κυρίως σε υποτίθεται «διαβασμένους» θιασώτες του καπιταλισμού, που ρίχνουν πολύ βάρος στην «κριτική» τους για την αριστερά, όχι βέβαια πάνω σε κομμάτια του ίδιου του μαρξισμού, αλλά στον πάλαι ποτέ υπαρκτό και τα ολοκληρωτικά/καταπιεστικά καθεστώτα του.

Τι παρατηρούμε; ότι απ όλα έχει ο μπαξές του ιδεολογικού μηχανισμού της αστικής κοινωνίας. Θέλεις βεβαιότητες; πάρε θεό να χεις. Θέλεις ετερόφωτη περηφάνια και συγκίνηση; Πάρε Περικλήδες, Κωλοκοτρώνηδες και Παπαριζούδες. Είσαι απολιτίκ; άναψε κεράκια, κάνε και μια αποτρίχωση μπικίνι να πας το καλοκαιράκι στην ψαρού κι έγινες. Είσαι «μορφωμένος» πτυχιούχος και άθεος; E τότε η περί ελευθερίας ιδέες μας σου κάνουν γάντι.

Εδώ να σημειώσω και μια εξαιρετικά σημαντική υποκατηγορία life style, αυτή του φόβου. Η συστηματική καλλιέργεια του φόβου, για τους μετανάστες, το κουνούπι-πάνθηρας, την αφρικανική σκόνη ή την «θεόσταλτη» οικονομική κρίση, λειτουργεί εντελώς κατασταλτικά στις πλατιές μικροαστικές μάζες και τις οδηγεί νομοτελειακά στην θρησκευτική κι εθνικιστική αναδίπλωση ως καταφυγή σε κάτι γνώριμο και σταθερό ως «αξία».

Το κοινό σημείο λοιπόν των τεσσάρων αυτών ιδεολογημάτων είναι πως η οικονομία ανάγεται σε κάτι που κινείται ανάμεσα στην μεταφυσική και την φυσική κι ο άνθρωπος είναι αδύναμος μπροστά στα οικονομικά «φαινόμενα».

Η αριστερά θεωρώ πως πρέπει να αρχίσει την δουλειά της αποδόμησης αυτών των πνευματικών αλυσίδων ανάποδα, από το τέλος. Άλλωστε η αντιπαράθεση με την θρησκεία/εκκλησία και με τους εθνικούς μύθους έχει αποδειχθεί και ατέρμονη και ατελέσφορη. Η αριστερά οφείλει να εστιάσει στην οικονομία, να καταδείξει πως η οικονομία δεν είναι τίποτα άλλο παρά πλαστελίνη στα ανθρώπινα χέρια και πως η κοινωνική ευημερία είναι πέρα από εφικτή, ζήτημα απόφασης των κοινωνικών ανθρώπων και μόνο. Πρέπει να στρέψει την προσοχή της σε πολλές και μικρές δράσεις που δικαιώνουν το παραπάνω, το κίνημα των διοδίων ας πούμε είναι πολύ ελπιδοφόρο κι ένας πολύ καλός οδηγός που δίνει στους ανθρώπους να καταλάβουν πως μαζί μπορούν να κάνουν τα πράγματα να λειτουργήσουν αλλιώς.

http://wp.me/p1jMOV-8

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s