Έθνος κι εθνική συνείδηση

Θεωρώ πως υφίσταται σύγχυση αναφορικά με τις δυο αυτές έννοιες. Η έννοια έθνος είναι περιγραφική και υποδηλώνει ομάδες πληθυσμού με κάποια γενικά κοινά πολιτισμικά γνωρίσματα, στο σύνολο ή και διαζευκτικά: γλώσσα, θρησκεία, ήθη-έθιμα-παραδόσεις.
Τα γνωρίσματα αυτά δεν είναι στατικά ούτε άτεγκτα, το ακριβώς αντίθετο μάλιστα, είναι εξόχως δυναμικά και διαρκώς μεταβαλλόμενα. Η γλώσσα, τα ποσοστά ένθεων και μη, η τήρηση ή όχι ή και η δημιουργία/υιοθέτηση νέων ηθών και παραδόσεων, είναι ποιοτικές μεταβλητές που μεταβάλλονται διαρκώς στον ιστορικό χρόνο.
Η έννοια έθνος λοιπόν δεν κουβαλάει ιδεολογικό φορτίο, απλώς περιγράφει.

Η έννοια της εθνικής συνείδησης από την άλλη είναι ιδεολογικά υπέρ-φορτισμένη. Καταρχάς τι σημαίνει εθνική συνείδηση; Να συνειδητοποιήσω τι; Ότι μιλάω ελληνικά; Ότι τα κτίρια με τα καμπαναριά λέγονται εκκλησίες και οι γενειοφόροι με τα ριχτά λέγονται παπάδες και να μην τρομάζω όταν τους βλέπω; Ότι το αρνάκι σουβλίζεται και μαζί με κανα κοκορετσάκι, κάνα τζατζικάκι και καμιά χωριάτικη θα κάνει ο ουρανίσκος μου πάσχα; Ότι στο τέλος ξουρίζουν τον γαμπρό, τη λαμπρή βάφουμε αβγά κι ότι ο τσάμικος είναι χορός; Ή ότι ο Καζαντζίδης δεν ήταν συγκαμένος απλώς έτσι τραγούδαγε;
Είναι πράγματα που παίρνουν συνειδητοποίησης; Σκόπιμα έβαλα και προσωπικό χρώμα, αρνητικά διακείμενος στα της θρησκείας, ένθερμος κρεατοφάγος και σατυρικός ως προς το λαϊκό τραγούδι και τους «αγίους» του. Το ότι αποδέχομαι μερικά, κάποια και χωρίς εναλλακτική, εν είδει φυσικής παροχής, όπως η γλώσσα, απορρίπτω άλλα και βέβαια δημιουργώ καινούρια, δεν σημαίνει ότι δεν γνωρίζω, αναγνωρίζω και συμμετέχω, εν πολλοίς άθελά μου, στην διαδικασία διαφοροποίησης των πολιτισμικών γνωρισμάτων του έθνους στο οποίο κατατάσσομαι, πχ τα ελληνικών πολιτισμικών γνωρισμάτων, σε αντίθεση με των πορτογαλικών.

Αυτό λοιπόν που είναι δοτό είναι η εθνική συνείδηση. Η έννοια αυτή είναι συνώνυμη με τον ετεροπροσδιορισμό. Και αυτό επειδή δεν λαμβάνει υπόψην την δυναμική και την μεταβλητότητα των γνωρισμάτων του έθνους και πιέζει προς την επαναφορά στις δικές της σταθερές και αξίες. Η εθνική συνείδηση προτάσσει αξίες, εθνικές αξίες. Λέει, αυτό είναι καλό, πχ το να υπηρετήσεις την πατρίδα, το άλλο όμως είναι κακό, πχ να έχεις μπακούνιν, κροπόπτκιν και προκηρύξεις της 17Ν στο σπίτι σου. Το να είσαι χρ. ορθόδοξος, καλό, άθεος κακό, η φράση υποθέτω γνωστή, ενδεχομένως και από προσωπικό βίωμα σε πολλούς: «άθεος είσαι; τι είναι αυτά ρε, δεν είσαι έλληνας εσύ;» Βλέπουμε λοιπόν πως ο ετεροπροσδιορισμός που ασκεί στους δέκτες το ιδεολόγημα της εθνικής συνείδησης συνίσταται στο πρόταγμα ενός προκατασκευασμένου συστήματος αξιών.

Με άλλα λόγια, επειδή πρόκειται περί έννοιας-ιδεολογήματος, είναι εξ ορισμού στατική και άτεγκτη, εφόσον το σημείο αναφοράς της εντοπίζεται στις απαρχές της δημιουργίας του έθνους-κράτους, στο παρελθόν δηλαδή. Πχ. περί γλώσσας, διάφοροι σολοικιστές, που διατείνονται πως είναι «κάτοχοι της γλώσσας των προγόνων» , κατακρίνουν τους νέους επειδή δεν ξέρουν να «μιλάνε» ή αρχίζουν κηρύγματα ότι χάνονται οι παραδόσεις, οι φορεσιές, οι χοροί και τα γαμοπίλαφα κοκ, εντάξει για τα γαμοπίλαφα στεναχωριέμαι κι εγώ, λησμομώντας ή χειρότερα αγνοώντας, την δυναμικότητα του έθνους. Κάποτε η επίσκεψη στο τοπικό μαντείο ήταν επιβεβλημένη από τα ήθη και τις παραδόσεις όπως και το «ματωμένο σεντόνι» της πρώτης νυχτας του γάμου…

Ενώ λοιπόν το έθνος εξελίσσεται, το ιδεολόγημα εθνική συνείδηση παραμένει ακλόνητο προτάσσοντας τις πάγιες αξίες του , πατρίς-θρησκεία-οικογένεια, μας επιβουλεύονται εχθροί, όλοι οι γείτονες, και το εθνικό μας φαγητό είναι η φασολάδα…

Η γλώσσα

Ας εξετάσουμε και λίγο αφαιρετικά το θέμα εστιάζοντας σε ένα παράδειγμα πάνω στο κυρίαρχο πολιτισμικό γνώρισμα, τη γλώσσα.

Τους έχοντες την ελληνική ως μητρική γλώσσα ας τους ονομάσουμε ελληνόφωνους. Το ότι η γλώσσα τους έτυχε να είναι η ελληνική δεν μας λέει τίποτα περισσότερο για αυτούς, για την κοσμοθεωρία τους, για τον χαρακτήρα τους, για τα γούστα τους, για τον τρόπο ζωής τους, κλπ, παρά μόνο πως η μητρική τους γλώσσα είναι η ελληνική, ότι δηλαδή το όχημα έκφρασης των σκέψεων τους είναι η ελληνική γλώσσα και όχι κάποια άλλη και δεν μας λέει απολύτως τίποτα για το περιεχόμενο των σκέψεων καθενός εκάστου.

Η ομαδοποίηση τους λοιπόν σε ελληνόφωνους είναι αποκλειστικά ένα περιγραφικό δεδομένο, με κάποια, όποια, χρησιμότητα στη στατιστική και τίποτα παραπάνω. Αντίθετα η ανάπτυξη μιας «γλωσσικής συνείδησης ελληνοφώνων» που προσδίδει σε αυτή την ομάδα πληθυσμού φαντασιακές αρετές, δεσμούς και κυρίως σταθερό σύστημα αξιών είναι το μέγα πρόβλημα.

Οι ελληνόφωνοι υπάρχουν πέρα από την «γλωσσική συνείδηση», ο ετεροπροσδιορισμός όμως που υφίστανται θεσμικά από τον ιδεολογικό μηχανισμό της ηγεμονικής τάξης είναι που τελικά προσδίδει σε πρακτικό επίπεδο, και στην ίδια τη γλώσσα ιδεολογικό φορτίο χωρίς όμως αντικειμενικά κάτι τέτοιο να υφίσταται.

http://wp.me/p1jMOV-6

Advertisements

13 comments

  1. η διαμορφωση εθνικης συνειδησης ηταν απαραιτητη στη δημιουργια κρατων απο τα εθνη,
    στη θεση των βασιλειων, κατα το περασμα απο την φεουδαρχια στον καπιταλισμο και την
    ανοδο της αστικης ταξης στη θεση της αριστοκρατιας,ως αρχουσας ταξης του κρατους.
    Στην Ελλαδα βεβαια,που δεν υπηρχε ως κρατος την περιοδο της Αναγεννησης,αυτη φαινεται
    να αναπτυσσεται με κυριο κριτηριο να ειναι καποιος ελληνοφων-χριστιανος (συνταγμα του
    Αστρους).Η κατρακυλα ηδη απο τοτε ειχε αρχισει, καθ’οσον υπηρξαν ποικιλλες ‘ελλανοδικες’
    επιτροπες, σχετικα με το ποιος ειναι ελληνας και ποιος οχι.
    Και βεβαια, καθοριστικο μεχρι τις μερες μας, το μνημειωδες του στρατηγου Μακρυγιαννη:
    Αν ειναι να μεινωμε εμεις νηστικοι,ας παει στο διαβολο η ελευθερια.Εφαγον αυτοι,ας
    φαμε κι εμεις.
    Λεφτα υπαρχουν…
    Παντως και μονο που συζητιεται ο ορος εθνικη συνειδηση, ειναι μια προοδος.
    Σε αλλες εποχες, θα ειμασταν στο long-island…

  2. εμενα παντως ο Γκαριμπαλντι μου εκμηστηρευθηκε πριν κατι χρονια

    – φτιαξαμε την Ιταλια ,τωρα μενει να δημιουργησουμε τους ιταλους

  3. Σαφώς και «περιγράφει» η έννοια έθνος. Όμως, επειδή το έθνος δεν αναφέρεται ως έννοια μόνο σε ομοιογενείς ομάδες, αλλά είναι δυνατόν να περιλαμβάνει τους κατοίκους ενός κράτους ανεξάρτητα από τα εθνικά-εθνοτικά τους κριτήρια, προσλαμβάνει ιδεολογική φόρτιση, ιδιαίτερα εκμεταλλεύσιμη από τον εξουσιαστικό μηχανισμό για τη διαμόρφωση της ανάλογης εθνικής συνείδησης. Βλ. την ιδεολογική φόρτιση της έννοιας έθνος, πατρίδα στα σχολικά εγχειρίδια του παρελθόντος -και του παρόντος- ή τις ιδεολογικές διαμάχες για την ελληνικότητα ή μη των μεταναστών της περασμένης πενταετίας. Όταν φορτίζεται ιδεολογικά η θεμέλια περιγραφή αυτή που θα έπρεπε να είναι μόνον περιγραφή, είναι λογική η διαμόρφωση εθνικής συνείδησης -φτου στον κόρφο μου.

  4. Ιορδάνη είσαι ιδέα, πολλά φιλιά σ’ όλα τα καλά παιδιά.

    Γιατί δεν βλέπετε ωρέ αριστερά αδέρφια, απλά και χρηστικά τα πράγματα; Η εθνική ιδέα συσπειρώνει, τι σας πειράζει, η λέξη; Το ευρώ, που στο ΣΥΡΙΖΑ και στο ΚΚΕ καίνε λιβάνια, όπως και στο ΛαΟΣ, λιγότερο σας ενοχλεί μου φαίνεται. Κι ας μας καταστρέφει σαν Κοινωνία. Πάρτε το σαν το αγγλικό nation στην τελική, που αναφέρεται ευθέως σε συγκεκριμένη Κοινωνία σε συγκεκριμενα γεωγραφικά όρια κι απομυθοποιήστε το (δεν είναι τυχαίο που οι Αγγλοσάξωνες, όπως κι οι Σκανδιναβοί φημίζονται για τη «σοφία του μέσου ανθρώπου», εμείς έχουμε έναν Πλάτωνα τουλάχιστον μέσα μας ο καθένας). Έχουμε τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο να δούμε πώς θα τον βγάλουμε και καλό είναι να είμαστε όλοι οι «καλοί» μαζί. Άνθρωποι εναντίον Τραπεζών.

  5. «Η έννοια έθνος είναι περιγραφική και υποδηλώνει ομάδες πληθυσμού με κάποια γενικά κοινά πολιτισμικά γνωρίσματα, στο σύνολο ή και διαζευκτικά: γλώσσα, θρησκεία, ήθη-έθιμα-παραδόσεις.»

    Οχι μόνον.

    Το έθνος είναι δημιούργημα της ιστορικής και κοινωνικής κίνησης. Η επιστήμη, μας έχει εξηγήσει ορισμένα ζητήματα σχετικά με την δημιουργία του έθνους. Το έθνος προέρχεται από την (πολλών μορφών) αρχέγονη πολυπληθή οικογένεια της άγριας κατάστασης, από την οποία προέρχεται το γένος, από το οποίο προέρχεται η φυλή (η ορδή όπως την λένε ορισμένοι ανθρωπολόγοι), από την οποία προέρχονται οι ομο-φυλίες, από τις οποίες προέρχεται το έθνος.

    Το έθνος ΔΕΝ μπορεί να δημιουργηθεί τεχνητά. Τουλάχιστον χωρίς μια προϋπάρχουσα μαγιά πάνω στην οποία θα ενσωματωθούν άτομα από άλλα έθνη και θα αφομοιώσουν τον χαρακτήρα του νέου τους έθνους.

    Ο δυτικός πολιτισμός συνάντησε πολλά τέτοια προϋπάρχοντα «φυσικά» (λολ) έθνη -όπου κι αν πήγε προς αναζήτηση και κλοπή φυσικών πόρων- όπως στην βόρεια και νότια Αμερική, στην Αφρική, στην Ασία και στην Αυστραλία. Τα οποία έθνη φυσικά και δεν ήταν τεχνητά δημιουργήματα κανενός.

    [Πόσο αποτελεσμα τεχνητής επιβολης μπορεί να είναι τα κοινά εθνικά χαρακτηριστικά, της ομο-φυλίας των ινδιάνων Σιου (Sioux) για παράδειγμα; Ο ευρωπαίος όταν πήγε στην βόρεια αμερική βρήκε την ομο-φυλία αυτή χωρισμένη σε επιμέρους φυλές όπως οι Oglala Και οι Lakota κλπ κλπ. Και όλοι, παρά και τις συγκρούσεις που κατά καιρούς είχαν μεταξύ τους για κυνηγότοπους κλπ, γνώριζαν και είχαν συνείδηση πως αποτελούσαν τμήμα ενός ενιαίου έθνους. Είχαν συνείδηση πως έχουν δηλαδή μια κοινή ταυτότητα έναντι άλλων παρόμοιων ομο-φυλιών. Που είναι το τεχνητό εδώ; ]

    Για να δημιουργηθεί το έθνος, και ΟΛΑ τα προηγούμενα, απαιτείται μία σημαντική παράμετρος: το έδαφος. Ο τόπος. Δηλαδή η εδαφική επικράτεια. Την οποία εδαφική επικράτεια το έθνος (και όλοι οι πρόγονοί του, όπως ομο-φυλία, φυλή, γένος, αρχέγονη και πολυπληθής οικογένεια της άγριας κατάστασης) διεκδικεί και ζηλότυπα επιτηρεί, έναντι των άλλων εθνών, που ενδεχομένως τα επιβουλεύονται.

    Και ο λόγος για αυτή την ζηλότυπη επιτήρηση και διεκδίκηση της εδαφικής επικράτειας του έθνους, είναι απλός. Από τους φυσικούς πόρους του εδάφους που κατέχει το έθνος, οτι υπάρχει πάνω και κάτω από αυτό το έδαφος δηλαδή, και με την απαιτούμενη ανθρώπινη εργασία φυσικά, ακόμη κι αν πρόκειται απλώς για ΤΡΟΦΟ-ΣΥΛΛΟΓΗ, ζει και τρέφεται ΠΡΩΤΟΓΕΝΩΣ το έθνος (και όλοι οι πρόγονοί του). Γι’ αυτό και το εθνος (και όλοι οι πρόγονοί του, μέχρι και η πολυπληθής κοινοκτημονική αρχέγονη οικογένεια των σπηλαίων), υπερασπίζεται τα εδάφη του. Στρατιωτικά. Οπως ακριβώς κάνουν και πολλά πολλά πολλά άλλα θηλαστικά. Στην γη και την θάλασσα.

    Το έθνος δημιουργείται λοιπόν μέσα στα όρια μιας εδαφικής επικράτειας. Ορος απαραίτητος. Ακόμη και για νομαδικά-ποιμενικά έθνη. Την εδαφική επικράτεια αυτή την ονομάζει πατρίδα. Το έθνος καλεί τον τόπο του πατρίδα. Πατρίδα σημαίνει άνθρωποι που γεννιούνται και κατοικούν σε έναν τόπο. Εθνος και πατρίδα σημαίνει ΑΝΘΡΩΠΟΙ. Κάθε μέλος ενός έθνους θεωρεί πως έχει ΜΙΑ μετοχή στον κοινό πλούτο αυτής της εδαφικής επικράτειας-πατρίδας. Δηλαδή στον σχηματισμό του έθνους συμβάλλουν και σοβαρώτατοι, μα ΣΟΒΑΡΩΤΑΤΟΙ, οικονομικοί λόγοι.

    Υπάρχουν ή υπήρξαν έθνη χωρίς πατρίδα, δηλαδή χωρίς εθνική επικράτεια. Είναι όμως ΠΟΛΥ ΔΥΣΚΟΛΟ να συντηρηθεί η ύπαρξη ενός έθνους, χωρίς αυτό το έθνος να έχει πατρίδα. Δηλαδή εδαφική επικράτεια. Δηλαδή κοινούς φυσικούς πόρους. Η εστία του έθνους είναι το έδαφος, ο τόπος του, και οι φυσικοί πόροι που παρέχει αυτό το έδαφος.

    Ο άνθρωπος όμως είναι ο απόλυτος φυσικός οικονομικός πόρος, χωρίς την εργασία του οποίου τίποτε δεν θα αποκτούσε ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΗ αξία. Εθνική εδαφική επικράτεια και άνθρωποι με ικανότητα προς εργασία-μέλη αυτού του έθνους, -δηλαδή άνθρωποι με την εργασία των οποίων και ΜΟΝΟ μπορεί να αποκτήσουν οι φυσικοί πόροι που κατέχει αυτό το έθνος κάποια ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΗ αξία-, είναι αξεδιάλεχτα στοιχεία.

    Γι’ αυτό ένα έθνος που επιβουλεύεται τον φυσικό (ή και άλλο) πλούτο ενός άλλου έθνους επιτίθεται σε αυτό το έθνος στρατιωτικά, στερεί την ελευθερία από τα μέλη του υπόδουλου έθνους και εκμεταλλεύεται τους φυσικούς (ή άλλους) πόρους του, με πειθαναγκασμό των υποδούλων. (Στις μέρες μας βλέπουμε παραλλαγές αυτού του σεναρίου χωρίς στρατιωτικά μέσα).

    Δηλαδή η έννοια της συλλογικής ελευθερίας (και μαζί και της ατομικής) είναι ΠΟΛΥ ΣΤΕΝΑ δεμένη με το έθνος. Το έθνος είναι ο πάροχος του αιτήματος της ελευθερίας. Συλλογικής και κατ’ επέκτασιν ατομικής.

    Φυσικά μέσα σε ένα έθνος, και εξαιτίας της άνισης κατανομής της πολιτικής ισχύος μεταξύ των μελών του, δημιουργήθηκε, ΠΟΛΥ ΠΟΛΥ νωρίς, από την εποχή των οικογενειών των σπηλαίων ακόμη, μια πολιτική και εξουσιαστική ελίτ. Που απαίτησε μεγαλύτερο μέρος από τον παραγόμενο (συλλεγόμενο κλπ) πλούτο και τους φυσικούς πόρους της ελεγχόμενης εδαφικής επικράτειας. Και το κατάφερε κιόλας τελικά αυτό, κάνοντας χρήση της αυξημένης πολιτικής ισχύος που διέθετε. Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε μια οικονομική και ταξική διαστρωμάτωση μέσα στο ίδιο το έθνος. Μια οικονομική ανισότητα.

    Δηλαδή μια ολιγομελής ομάδα (ΟΛΙΓΑΡΧΙΑ), λόγω του οτι είχε την πολιτική εξουσία να το κάνει, απαίτησε (νομοθέτησε, όρισε κλπ) και πήρε, πολύ περισσότερο από τον κοινό (παραγόμενο ή υπάρχοντα) πλούτο από ότι τα υπόλοιπα μέλη του έθνους. Η ομάδα αυτή ήταν και παρέμεινε ολιγομελής από την αυγή της ανθρώπινης ιστορίας. Γι’ αυτό και πάντα μιλάμε για πολιτική και οικονομική ολιγαρχία.

    [Το παράλληλο συμπέρασμα εδώ είναι πως είναι η πολιτική ανισότητα που οδηγεί στην οικονομιή ανισότητα και ΟΧΙ το αντίθετο.]

    Οπως κάθε εξουσιαστική ομάδα αποκτάει δεσμούς και ΚΟΙΝΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ και με τις «αντίπαλες» εξουσιαστικές ομάδες, έναντι του πλήθους των πολλών που όλες αυτές οι αντίπαλες εξουσιαστικές ομάδες αγωνίζονται μεταξύ τους να εξουσιάσουν, έτσι και οι πολιτικές και οικονομικές ολιγαρχίες που άρχουν στα διάφορα έθνη, παρά την αντιπαλότητά τους, συνεργάζονται μια χαρά όταν η συνεργασία αυτή ωφελεί τα κοινά συμφέροντα που έχουν ως δι-εθνική πολιτική και οικονομική ολιγαρχία.

    Οι πολλοί και αδικημένοι της μοιρασιάς ενός έθνους, που συνήθως ονομάζουμε «ο λαός», θεωρούν πως λόγω πλήθους ΑΥΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣ. Μια και οι οικονομικές και πολιτικες ολιγαρχίες είναι πάντα ένα πάρα πολύ μικρό κλάσμα, μα ΕΝΑ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟ ΚΛΑΣΜΑ, του ίδιου εθνικού συνόλου. Δηλαδή ο απλός λαϊκός άνθρωπος θεωρεί πως το έθνος είναι αυτός και οι όμοιοί του. Και για τον απλό λαϊκό άνθρωπο, στον σύγχρονο κόσμο, είναι πολυ δυσδιάκριτη η διαφορά μεταξύ λαού και έθνους. Και ίσως έχει και δίκιο. Διότι, και παρά την ύπαρξη πολιτικών και οικονομικών ολιγαρχιών και ταξικών διαστρωματώσεων, το έθνος και ο λαός σχεδόν ταυτίζονται.

    Ο λαός θεωρεί την απληστία της ολιγαρχίας που άρχει στο έθνος του πολιτικά και οικονομικά, ως ένδειξη «ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ» του ίδιου του λαού, τον οποίο λαό ουσιαστικά ταυτίζει με το έθνος. Και έτσι θεωρεί πολλές από τις πράξεις αυτής της ολιγαρχίας ως ΕΘΝΟ-ΠΡΟΔΟΤΙΚΕΣ. Πράξεις που προδίδουν ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΗΝ ΟΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Ιδίως πράξεις αυτής της εθνικής ολιγαρχίας που παραδίνουν τμήματα του κοινού φυσικού (ή και μη φυσικού) πλούτου του έθνους σε ξένες εθνικές ολιγαρχίες, ή δέχονται να τις μοιραστούν με εκείνες. Πάντα εις βάρος των πολλών ενός έθνους. Δηλαδή του λαού.

    Τα κοινά πολιτιστικά χαρακτηριστικά που μοιράζονται τα μέλη ενός έθνους, όπως γλώσσα, θρησκεία, ήθη και έθιμα, τέχνη και παράδοση, καθώς επίσης και η κοινή ιστορική μνήμη, αλλά ακόμη και η ιδέα πως όλα τα μέλη του έθνους κατέχουν τον φυσικό πλούτο της εθνικής επικράτειας από κοινού, γεννούν την έννοια της ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ.

    Εθνική συνείδηση είναι η ιδέα που έχει κάποιος πως ανήκει σε αυτό το εθνικό σύνολο και όχι σε εκείνο. Δηλαδή πως έχει αυτή την εθνική ταυτότητα και όχι κάποια άλλη. Και με δεδομένο το ότι ο λαός ταυτίζει το έθνος με τον λαό από τη μια, και από την άλλη γνωρίζει πως η ολιγαρχία που συνήθως τον κυβερνάει είναι πάντα έτοιμη να τον «προδώσει», δεν είναι υπερβολικό να ισχυριστούμε πως η εθνική συνείδηση είναι το πρώτο σκαλί της ταξικής συνείδησης. Της συνείδησης δηλαδή που έχουν οι πολλοί, ο λαός, πως υφίστανται, μέσα στο ίδιο τους το έθνος, την οικονομική ανισότητα που έχουν επιβάλλει με πολιτικό τρόπο οι ολίγοι που άρχουν στο εθνικό σύνολο.

    Εν ολίγοις το έθνος-πατρίδα-κλπ είναι η επιβίωση ως τις μέρες μας, με όλες τις ενδιάμεσες μεταλλάξεις, της αρχέγονης πολυπληθούς οικογένειας. Το έθνος υπάρχει ως ιστορικό και κοινωνικό φαινόμενο ανεξάρτητα από την θέληση του καθενός από εμάς. Και η τυχόν εξαφάνισή του, αν συμβεί ποτέ, θα είναι πάλι αποτέλεσμα της ιστορικής και κοινωνικής κίνησης.

    Ως φυσικό φαινόμενο το έθνος είναι μεγαλύτερο, δηλαδή υπερβαίνει, τις πολιτικές ή οικονομικές προσδοκίες και επιθυμίες οποιασδήποτε κοινωνικής δύναμης. Από μόνο του, και όπως κάθε άλλο φυσικό φαινόμενο, σαν την βροχή και το χιόνι, δεν διαθέτει χαρακτήρα προοδευτικό ή συντηρητικό. Απλώς είναι. Υπάρχει και συμβαίνει και κινείται ιστορικά. Οι χαρακτηρισμοί της έννοιας του έθνους ως προοδευτικό ή συντηρητικό έχουν την ίδια πολιτική αξία ή πολιτική βαρύτητα με τις ποιητικές εκφράσεις «το κρύο φεγγάρι» και «το άγριο βουνό».

    Το έθνος ΔΕΝ έχει λοιπόν προοδευτικό ή συντηρητικό χαρακτήρα. Τέτοιος χαρακτήρας δίνεται στο έθνος είτε από άγνοια, είτε από κάποιον πολιτικό υπολογισμό. Είναι άλλο πράγμα το έθνος αυτό καθαυτό και άλλο πράγμα η πολιτική χρήση της έννοιας του έθνους, που βλέπουμε να γίνεται.

    Μάλιστα, θα τολμούσαμε να πούμε πως η ιστορία επιφύλαξε στις μέρες μια έκπληξη. Εδωσε στο έθνος έναν «προοδευτικό» χαρακτήρα (λολ). Διότι το έθνος στέκεται εμπόδιο στα σχέδια της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομικής επικράτησης, που εδώ και περίπου 40 χρόνια, η διεθνής οικονομική και πολιτική ολιγαρχία επιχειρεί.

    Ακόμη και ένας επιπόλαιος αναγνώστης της ιστορίας έχει αντιληφθεί πως όσοι προσπάθησαν την παγκόσμια κυριαρχία με στρατιωτικά μέσα, απέτυχαν λόγω της ύπαρξης του έθνους και του αιτήματος της συλλογικής ελευθερίας και αυτονομίας που το έθνος συνεπάγεται. Ολοι οι «μεγάλοι» κατακτητές και οι αυτοκρατορίες (μια αυτοκρατορία είναι χωνευτήρι εθνών) που δημιούργησαν, φαίνεται να έχασαν την τελική μάχη από την αναμέτρηση με το έθνος, που επιμένει να επιζεί και να θέτει το θέμα της συλλογικής του ελευθερίας και αυτονόμησης-αυτοτέλειας.

    Ετσι και για τον λόγο αυτό, δημιουργήθηκε η εξουσιαστική πολιτική ιδέα της κατάργησης του έθνους, και ως τέτοια ιδέα κυρίως αυτή την επιδίωξη της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομικής κυριαρχίας εξυπηρετεί.

    Η σύγχρονη και παγκόσμια υπερεθνική πολιτική και οικονομική ολιγαρχία δηλαδή, γνωρίζοντας τα παραπάνω, επιχειρεί να υπονομεύσει την έννοια των ξεχωριστών εθνών και να δημιουργήσει στην θέση τους, με όπλο τον πολιτισμό και την οικονομία, ένα ενιαίο έθνος, στο οποίο ελπίζει πως θα κυριαρχήσει τελικά, πολιτικά και οικονομικά, με τα μέσα που διαθέτει. Και όχι με στρατιωτική κυριαρχία που αποδείχτηκε ιστορικά ατελέσφορη στον μεγάλο σκοπό της παγκόσμιας πολιτικής και οικονομικής κυριαρχίας.

    Ο απλός άνθρωπος, αυτός που έντιμα εννοεί πως «αγαπάει την πατρίδα του και τον τόπο του», -με αυτά τα απλά λόγια εκφράζει τα κοινά οικονομικά συμφέροντα που τον δένουν με τους ομοίους του, με την επιβίωση των οποίων συνδέει και την δική του επιβίωση-, αριστερός ή δεξιός, σπάνια πληροφορήθηκε την απλή αλήθεια που συνιστά το έθνος ιστορικά και κοινωνικά.

    Οι δεξιές ολιγαρχίες που συνήθως κυβερνάνε τους λαούς της δύσης, μυθολογούν το έθνος, τα σύμβολα και την ιστορία του, τα ιστορικά γεγονότα και τα ιστορικά πρόσωπα, μόνο και μόνο για να κρύψουν πως χρησιμοποιούν την έννοια του έθνους πολιτικά για ίδιο οικονομικό όφελος, είτε στέλνοντας τον λαό σε πολέμους που εξυπηρετούν τα ολιγαρχικά συμφέροντα, είτε προβάλλοντας εθνικούς λόγους για να συνεχίζουν την καταλήστευση και την εκμετάλλευση του λαού, εξιδανικεύοντας το έθνος ώστε με την φουσκωμένη εθνική υπερηφάνια να περάσουν τους δόλιους σκοπούς τους.

    Οι αριστερές ολιγαρχίες έφτασαν, άλλες από αντίθεση ή στενοκεφαλιά και άλλες για άγνωστους λόγους, στο αντίθετο άκρο, δαιμονοποίησαν το έθνος, το κακολόγησαν («δέρνουν την θάλασσα», φυσικά), το δυσφήμησαν, το συνδύασαν με εθνικιστικές ακρότητες, ρατσισμούς και φασισμούς και κατέστησαν στον πολιτικό τους περίγυρο κάθε αναφορά στο έθνος συνώνυμη με τα χειρότερα κακά που είδε ποτέ η ανθρωπότητα. Οι αριστερές ολιγαρχίες αυτές προώθησαν και την αντιφατική ιδέα πως μπορεί κάποιος να είναι δι-εθνιστής χωρίς να αποδέχεται πως και ο ίδιος ανήκει σε κάποιο έθνος. Προώθησαν την πολύ πολύ εσφαλμένη και επικίνδυνη ιδέα πως διεθνισμός και έθνος είναι σε ευθεία αντίθεση. Και φυσικά παραβλέπουν το γεγονός πως η άγρια ταξική οικονομική σύγκρουση συμβαίνει ΚΥΡΙΩΣ μέσα σε εθνικό πλαίσιο. Και πως κατακτήσεις ενός εθνικού εργατικού κινήματος ΔΕΝ μεταφέρονται αυτόματα στα διπλανά και γειτονικά εθνικά εργατικά κινήματα.

    Ας ελπίσουμε πως η δημοκρατία που ξαναγεννιέται στις μέρες μας, και που γίνεται σταδιακά αίτημα πολλών λαών, θα ξαναδώσει στο έθνος και στην πατρίδα το σωστό τους νόημα και θα πληροφορήσει τον μέσο έντιμο άνθρωπο και πολίτη, τους απλούς ιστορικούς λόγους που βρέθηκε να είναι μέλος σε ένα έθνος, και τι αυτό συνεπάγεται.

    Θραξ Αναρμόδιος

  6. ο τοπος γεννησης των ανθρωπων ειναι ενα τυχαιο στατιστικο γεγονος.ολοι απλα ειμαστε ανθρωποι.η σημαιες ιστορικα εχουνε χρησιμοποιηθει ως συμβολα μισους μεταξυ των ανθρωπων.μισος που παντοτε λειτουργει εις βαρος τους.η δημιουργια “εχθρων” συμβαλλει στην συντηρηση των εξουσιων και των συμφεροντων τους.τα εθνοτικα,φυλετικα,θρησκευτικα μιση εχουνε υπαρξει οι λογοι των χειροτερων συρραξεων της ανθρωποτητας.η ταξικη συνειδηση για αρχη και η ανθρωποκεντρικη μετα την καταργηση των ταξεων ειναι η μοναδικη που μπορει να φερει σε ισορροπια την ανθρωποτητα.ειναι ο μοναδικος τροπος συνεχους ειρηνευσης και συνεργασιας προς κοινο οφελος μεταξυ ολων των λαων.η ταξικη συνειδηση ειναι η μοναδικη που μπορει να ανοιξει τα ματια των ανθρωπων απεναντι στην δουλικοτητα που υφιστανται οι λαοι-οι απλοι ανθρωποι δηλαδη-απο τις αρχουσες ταξεις εδω και τοσες χιλιαδες χρονια.και κατα τη γνωμη μου ο μοναδικος προπος οργανωσης μιας κοινωνιας δημοκρατικα ειναι ο αναρχικος.ειναι η μοναδικη μορφη οργανωσης που προβλεπει αποκεντρωση των εξουσιων και του πλουτου.και αυτο προς αποφυγη δημιουργιας νεων εξουσιαστικων τασεων.προς αποφυγη καθε ειδους συγκεντρωτισμου.γιατι καλο ειναι να γινει κατανοητο οτι καθε τυπου εξουσια ειναι συνονυμη της διαφθορας.διαφθορας σε βαρος των απλων ανθρωπων.

  7. Σε μιά κοινωνία που κατάφεραν να είναι και κάμποσο κατακερματισμένη και που τείνει να τμηθεί σε αλληλοαποκλειόμενες ομάδες,στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία δηλαδή το είδαμε κι αυτό!!Η πάνω και η κάτω Πλατεία.Η πλατεία του πατριώτη και η πατρίδα του »αλλουνου» του άθεου,του αναρχικού του διαφορετικού…Που σημαίνει οτι αυτή η κοινωνία καλείται να τα ξαναβάλει όλα κάτω και να τα κάνει αγνώριστα,που καλείται δηλ να αποκτήσει ταξική παιδεία και ξέρουμε όλοι εμείς που τέλος πάντων ακούμε μερικοί και Καζαντζίδη και μερικοί μπορεί και να τρώνε μόνο σούσι να το κάνουμε και όλοι μαζί και απο τη βάση…Εστω και στις παρυφές της παρανομίας όταν και οι αξίες πρέπει να επαναπροσδιοριστούν.

  8. Είναι πολύ σωστή η προσέγγιση του θέματος μέσω της έννοιας του ετεροπροσδιορισμού, όπως την επιχειρείς, αγαπητέ Ιορδάνογλου. Και σωστά τα υπόλοιπα που εξάγεις σαν συμπέρασμα. Παρόλ’ αυτά, υπάρχουν και άλλες οπτικές γωνίες για μια προσέγγιση της συλλογικής συνείδησης, όχι απαραίτητα (μόνο) της εθνικής, που δεν καταλήγουν σε ταξικά ιδεολογήματα και σε ετεροπροσδιορισμό. Κατ’ αρχάς βέβαια, η εθνική συνείδηση είναι κατά ένα χιουμοριστικό τρόπο… όχι «too big to fail» αλλά… «too big to succeed». Περιλαμβάνει πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους θα μπορέσουμε ποτέ να γνωρίσουμε, οπότε αναγκαστικά μετατρέπεται σε αφαίρεση μέσα στο νου του (κάθε) ανθρώπου, στο λεγόμενο «φαντασιακό επίπεδο», με το οποίο ασχολήθηκαν αρκετοί κοινωνιολόγοι.

    Ομως συλλογική συνείδηση αναπτύσσεται με την έννοια του «κοινού τρόπου όρασης», όποτε δύο ή περισσότεροι άνθρωποι επικοινωνούν αρκετά μεταξύ τους και αλληλεπιδρούν μέσα τους και ανάμεσά τους οι «τρόποι αντίληψης». Να το πω λιανά, όποτε ανακαλύψουμε πως δεν μας αρέσει το τζατζίκι και συμφωνήσουμε σε αυτή την κοινή απέχθεια, σχηματίζουμε την… ιδιωτική παρέα του… αντι-τζατζικιστάν ! (χεχε) Η απέχθεια για το τζατζίκι θα μας ενώσει, τότε (λέμε τώρα). Οπότε δεν τίθεται θέμα ετεροπροσδιορισμού. Ισα-ίσα εμείς προσδιορίζουμε την έννοια τζατζίκι και έχουμε κατασκευάσει ένα «συναινετικό σύμπαν» μιας αντίληψης κοινής ανάμεσά μας, είτε χωρίς αυτό ή με απέχθεια γι’ αυτό. Δεν τίθεται εδώ… ούτε θέμα ταξικής συνείδησης, ούτε θέμα ετεροπροσδιορισμού, ούτε καν κάτι εγγενώς ταξικό. Τίθεται όμως συμφωνία ή συναίνεση ανάμεσα σε τρόπους αντίληψης. Αν περισσότεροι άνθρωποι σαν κι εμάς συμφωνήσουν και σχηματίσουμε πιο μεγάλη ομάδα ή συλλογικότητα, ο κοινός τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το τζατζίκι θα γίνει κοινός τρόπος και για ολόκληρη αυτή την ομάδα. Κάτι τέτοιο συμβαίνει π.χ. στις «μουσικές φυλές», ροκάδων, σκυλάδων, Εμο, κ.ο.κ.

    Γιατί τα λέω αυτά? Διότι αρχίζει και διαφαίνεται ότι δεν είναι μόνο ο ετεροπροσδιορισμός που παίζει ρόλο, ούτε η απλή περιγραφή εθίμων ή πραγμάτων που μοιραζόμαστε, αλλά ο ίδιος ο _τρόπος αντίληψης_. Και αυτός μπορεί επίσης να μην είναι εντελώς συνειδητός, φυσικά….

    Αυτό δεν είναι κάτι που αναμένεται να σταματήσει ποτέ (ούτε και θα σταματήσει π.χ. στον… σοσιαλισμό ή στο κομμουνισμό). Ανέκαθεν είχαμε (σαν είδος) την ικανότητα να μιμούμαστε τους άλλους ανθρώπους και να βλέπουμε τον κόσμο όπως οι άλλοι, κατά κάποιον τρόπο.

    Πολύ πρόσφατα, ανακαλύφθηκαν ειδικοί νευρώνες που παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ανθρώπινη αντίληψη, νευρικά κύτταρα που έχουν αποστολή να «μεταφράζουν» [σαν να ήταν δική μας αντίληψη] τις εμπειρίες της αντίληψης των άλλων ανθρώπων. Θα σου δώσω ένα βίντεο, συναρπαστικό ΚΑΙ σύντομο, για αυτό το φαινόμενο.

    http://www.ted.com/talks/lang/gre/vs_ramachandran_the_neurons_that_shaped_civilization.html

    Μπορείς να φανταστείς, υποθέτω τις βαρυσήμαντες επιπτώσεις αυτής της ανακάλυψης, για τη συλλογική μας κουλτούρα και για την ΚΑΘΕ είδους συλλογική μας συνείδηση. Εδώ δεν μιλάμε ούτε για ταξικές δομές, ούτε για εξουσίες, ούτε για ετεροπροσδιορισμό. Μιλάμε για κάτι που και ο πιο συνεπής μαρξιστής (όπως… εσύ -χαχαχα) μπορεί άφοβα να σκεφτεί και να χρησιμοποιήσει για την καλύτερη κατανόηση της κοινωνίας (και κάθε είδους ομάδας ή συλλογικότητας). Διότι… (πολύ απλά) αυτά που δείχνει ο καθηγητής στο βίντεο δεν είναι μόνο θέμα κοινής αντίληψης μεταξύ δύο ανθρώπων, αλλά μεταξύ απεριόριστου πλήθους ανθρώπων (αν και ο ίδιος δεν υπεισέρχεται σε αυτή την κοινωνική διάσταση).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s